KINGDOM:Plantae || PHYLUM:Tracheophyta || CLASS:Liliopsida || ORDER:Asparagales || FAMILY:兰科 Orchidaceae || GENUS: 手参属 Gymnadenia
《中国植物志》|| 兰科 ORCHIDACEAE ||手参属 Gymnadenia R. Br. ||手参 Gymnadenia conopsea (L.) R. Br.
1.手参(种子植物名称)
Gymnadenia conopsea (L.) R. Br. in Aiton, Hort. Kew ed. 2.5: 191. 1813; Rolfe in J. Linn. Soc. Bot. 36: 52. 1903; Schltr. in Fedde Repert. Sp. Nov. Beih. 4: 104. 1919; Nevski in Fl. USSR 4: 668, t, 40. fig. 14. 1935;秦岭植物志1(1): 410,图398. 1976; 中国高等植物图鉴5: 631, 图8091. 1976; 西藏植物志5: 716, 图377. 1987;横断山区维管植物2: 2536. 1994;内蒙古植物志第二版, 5: 572.图版241. 1994; 东北植物检索表(第二版), 897.图版453: 4. 1995.——Orchis conopsea L., Sp. Pl. ed. 1, 942. 1753.——Gymnadenia sibirica Turcz. ex Lindl. , Gen. Sp. Orch. Pl. 277. 1835. ——Cymnadenia conopsea(L. )R. Br. var. ussuriensis Regel. in Tent. Fl. Ussur. 474. 1861; Schltr. in Fedde Repert. Sp. Nov. Beih. 4: 105. 1919, nom. subnudum, syn. nov. ——Habenaria conopsea(L. )Benth. in J. Linn. Soc. Bot. 18: 354. 1880, non Rchb. f. ——Habenaria microgymnadenia Kraenzl. in Bot. Jahrb. 36 (Beibl. 82): 23. 1905, syn. nov. ——Gymnadenia conopsea(L. )R. Br. var. latifolia Schltr. in Fedde Repert. Sp. Nov. 16: 279. 1919, syn. nov.
植株高20-60厘米。块茎椭圆形,长1-3.5厘米,肉质,下部掌状分裂,裂片细长。茎直立,圆柱形,基部具2-3枚筒状鞘,其上具4-5枚叶,上部具1至数枚苞片状小叶。叶片线状披针形、狭长圆形或带形,长5.5-15厘米,宽1-2(-2.5)厘米,先端渐尖或稍钝,基部收狭成抱茎的鞘。总状花序具多数密生的花,圆柱形,长5.5-15厘米;花苞片披针形,直立伸展,先端长渐尖成尾状,长于或等长于花;子房纺锤形,顶部稍弧曲,连花梗长约8毫米;花粉红色,罕为粉白色;中萼片宽椭圆形或宽卵状椭圆形,长3.5-5毫米,宽3-4毫米,先端急尖,略呈兜状,具3脉;侧萼片斜卵形,反折,边缘向外卷,较中萼片稍长或几等长,先端急尖,具3脉,前面的1条脉常具支脉;花瓣直立,斜卵状三角形,与中萼片等长,与侧萼片近等宽,边缘具细锯齿,先端急尖,具3脉,前面的1条脉常具支脉,与中萼片相靠;唇瓣向前伸展,宽倒卵形,长4-5毫米,前部3裂,中裂片较侧裂片大,三角形,先端钝或急尖;距细而长,狭圆筒形,下垂,长约1厘米,稍向前弯,向末端略增粗或略渐狭,长于子房;花粉团卵球形,具细长的柄和粘盘,粘盘线状披针形。花期6-8月。
产黑龙江、吉林、辽宁、内蒙古、河北、山西、陕西、甘肃东南部、四川西部至北部、云南西北部、西藏东南部(察隅)。生于海拔265-4700米的山坡林下、草地或砾石滩草丛中。朝鲜半岛、日本、俄罗斯西伯利亚至欧洲一些国家也有。模式标本采自欧洲。
块茎药用。有补肾益精、理气止痛之效。
| Chinese name | Vernacular name | Plant | Ethnic group | Use | Source |
|---|---|---|---|---|---|
| 手参 | 万腊 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Tibetan medicine | Ethnomedicinal | 《滇省志》 |
| 手参 | 旺拉 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Tibetan medicine | Ethnomedicinal | 《部藏标》 |
| 手参 | 旺拉 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Tibetan medicine | Ethnomedicinal | 《藏标》、《中国藏药》 |
| 手参 | 汪腊,汪布腊巴 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Tibetan medicine | Ethnomedicinal | 《民族药志一》 |
| 手参 | 额日赫腾,乃嘎日 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Mongolian medicine | Ethnomedicinal | 《民族药志一》 |
| 手参 | 额日和坦一嘎日,旺拉克 | 手参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Mongolian medicine | Ethnomedicinal | 《蒙药》 |
| 手掌参 | 手掌参 | 手掌参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br | Tibetan | Ethnomedicinal | 中华本草 |
| 手掌参 | 手掌参 | 手掌参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Tibetan | Ethnomedicinal | 中华本草 |
| 手掌参 | 手掌参 | 手掌参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br. | Mongolian | Ethnomedicinal | 中华本草 |
| 手掌参 | 手掌参 | 手掌参 Gymnadenia conopsea (L. ) R. Br | Mongolian | Ethnomedicinal | 中华本草 |
| Plant name | Local name | Family | Life form | Part used | Folk use | Voucher | Locality | Ethnic group | Region |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gymnadenia conopsea (L.) R.Br. | ong bu la ba; gie jiu | Orchidaceae | Herb | 整株;根;叶 | 药用;饲料;薪柴 | QTP-SR-005 | Zanda | Tibetan | Core Himalaya |
| Gymnadenia conopsea (L.) R.Br. | bang-lag | Orchidaceae | Herb | Root | 1.药(根):煎服,治疗感冒,滋补身体(18)2.经济(根)(9)3.文化用途(根):燃烧,藏香(1) | QTP-EBT-3080 | Yadong | Tibetan | Core Himalaya |
| Gymnadenia conopsea (L.) R.Br. | sei xia , ang bu la ba | Orchidaceae | Herb | Root | 药用:药水,滋补品(根)。 | EBT-PL-105 | Burang | Tibetan | Core Himalaya |
| Title | Authors | Journal | Date |
|---|---|---|---|
| Gymnadenia conopsea (L.) R. Br.: A Systemic Review of the Ethnobotany Phytochemistry, and Pharmacology of an Important Asian Folk Medicine | Shang, Xiaofei; Guo, Xiao; Liu, Yu; Pan, Hu; Miao, Xiaolou; Zhang, Jiyu | FRONTIERS IN PHARMACOLOGY | FEB 3 2017 |
Copyright © 2002-2025 Kunming Institute of Botany, Chinese Academy of Sciences. All rights reserved. [滇ICP备05000394号]
Address: 132 Lanhei Road, Kunming, Yunnan 650201, China Contact us